Ο Τζέιμς Τζόις δεν άφησε ποτέ το Διουβλίνο

Η λογοτεχνία είναι πάνω απ' όλα βιωματική. Ακόμα και η γλώσσα της είναι μια βιωμένη εμπειρία. Δύσκολα λοιπόν θα μπορούσε να αποκόψει κανείς τον δημιουργό και το έργο του από τον πραγματικό άνθρωπο που μεταμορφώνεται σε αφηγητή.

Η περίπτωση του Τζέιμς Τζόις είναι χαρακτηριστική, καθώς ο κορυφαίος Ιρλανδός συγγραφέας πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μακριά από την πατρίδα του, στην πραγματικότητα όμως ποτέ δεν... έφυγε από το Δουβλίνο.

Αν οι Δουβλινέζοι και ο Οδυσσέας είναι οι δύο πυλώνες του έργου του, ο σεβασμός στην παράδοση και η ρήξη με αυτήν, τότε τόσο η συλλογή των διηγημάτων όσο και το μυθιστόρημα είναι ένα οδοιπορικό στο Δουβλίνο ή καλύτερα ένας οδόραμα της πόλης, όπως το χαρακτήρισε κάποτε ο ίδιος ο Τζόις.

Η Δουβλινέζικη ψυχή του ρηξικέλευθου συγγραφέα δεν αποδεικνύεται μόνο από τον άτυπο χάρτη που συντάσσει αλλά εντοπίζεται και στην πολυδαίδαλη γλώσσα του, που περιέχει στοιχεία οικογενειακού ιδιώματος αλλά και ντοπιολαλιάς.

Η περίπτωση Τζόις αποδεικνύει για μια ακόμα φορά πως μόνο αυτός που έχει βαθιές ρίζες στο χρόνο και στον τόπο μπορεί να κάνει επανάσταση στη λογοτεχνία.