Ιμπρεσιονισμός - Η εγκατάλειψη του ατελιέ και η πρακτική του en plain air

Οι ιμπρεσιονιστές εγκατέλειψαν το περίκλειστο, σκοτεινό ατελιέ, που στην ουσία αποτελούσε για τον εκάστοτε ζωγράφο ένα σκηνικό καλλιτεχνικής δημιουργίας και βγήκαν στο ύπαιθρο εγκαινιάζοντας μια πρακτική γνωστή ως en plain air. Ακολούθησε ο θρίαμβος του φωτός και του χρώματος σε συνθήκες απόλυτα φυσικές, στοιχείο που αν σήμερα θεωρείται αυτονόητο παρέμενε ταμπού αιώνων στην εικαστική πραγματικότητα.

Η εγκατάλειψη του ατελιέ αποτέλεσε τον θρίαμβο της νεωτερικότητας ενάντια στον αποστειρωμένο ακαδημαϊσμό της βιομηχανικής εποχής. Οι ιμπρεσιονιστές, ωστόσο, είναι «καταδικασμένοι» να αναζητούν το εφήμερο, την φευγαλέα εντύπωση της στιγμής, μέσα στη μέρα που όλα αλλάζουν από λεπτό σε λεπτό - το φως του ήλιου, οι σκιές ακόμα και οι αντανακλάσεις στο νερό ή στον βράχο. Οι όγκοι μεταμορφώνονται πολλές φορές, χάνουν και ξαναβρίσκουν το εκτόπισμά τους μέσα στο χώρο και στον χρόνο. Τα θρησκευτικά και μυθολογικά θέματα, ακόμα και η ίδια η Ιστορία αντιμετωπίζονται πια ως απολιθώματα από τους καλλιτέχνες οι οποίοι στρέφονται ανεπιστρεπτί στην καθημερινή ζωή και στα φυσικά τοπία.

Η συνδρομή της τεχνολογίας δεν είναι καθόλου αμελητέα στην εξέλιξη του ιμπρεσιονισμού και της μοντέρνας, καθώς τα έτοιμα μεταλλικά σωληνάρια για τα χρώματα και το φορητό καβαλέτο διευκόλυναν την έξοδο στη φύση. Η υπαίθρια ζωγραφική μετέβαλε επίσης και τα χαρακτηριστικά της δημιουργίας, επιβάλλοντας την τεχνική της ταχείας, κοφτής πινελιάς, τα καθαρά χρώματα και την αλλαγή της θεματολογίας. Οι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας, ο Μονέ, ο Πισαρό, ο Ρενουάρ και οι άλλοι, έκαναν τη φύση εργαστήριό τους, εγκαινιάζοντας τη μοντέρνα τέχνη.