Απείρανθος - Το «μαρμάρινο» χωριό

Νάξος, το νησί που κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια στις προτιμήσεις διεθνώς. Νησί με κυκλαδίτικη ακτογραμμή αλλά και πλούσια ενδοχώρα με εύφορη γη και πολλά χωριά. Ανάμεσά τους το πιο ονομαστό η ορεινή Απείρανθος χτισμένη σε υψόμετρο 600 μέτρων στις πλαγιές του όρους Φανάρι, εντυπωσιάζει με τα μαρμάρινα καλντερίμια, τους παλιούς πύργους και τα μεσαιωνικά σπίτια αλλά και μια ιδιαίτερη παράδοση που κάνει τους κατοίκους του να «μιλούν» με στίχους.

Το ξεχωριστό αυτό χωριό συγκαταλέγεται ήδη στα ομορφότερα της Ευρώπης για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, την ιστορία και τον χαρακτήρα της. Τόπος που φαίνεται να μην παρασύρεται από το πέρασμα του χρόνου αλλά να στέκει απαρασάλευτος αποτελώντας ένα από τους ωραιότερους προορισμούς των Κυκλάδων.

Χτισμένη στις πλαγιές του όρους Φανάρι, στην ανατολική πλευρά της Νάξου, η Απείρανθος – ή «τ’ Απεράθου», όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι – αποκλίνει σημαντικά από το κλασικό κυκλαδίτικο χωριό. Εδώ κυριαρχεί το μάρμαρο, οι καμάρες, τα πέτρινα σπίτια, τα στενά καλντερίμια και οι παλιές γειτονιές. Δεν είναι τυχαίο που έχει χαρακτηριστεί το «μαρμάρινο χωριό». Το μάρμαρο κυριαρχεί σχεδόν σε κάθε σημείο: σε δρόμους, αυλές, σκαλοπάτια και προσόψεις των κτιρίων. Πάνω του αντανακλάται αφειδώλευτα το αιγαιοπελαγίτικο φως.

Η παρουσία της Απειράνθου επισημαίνεται ήδη από τον 15ο αιώνα, και από τον Ιταλό περιηγητή Χριστόφορο Μπουοντελμόντι

Η ιστορία της αποτυπώνεται μέχρι σήμερα στην αρχιτεκτονική της. Παλιά διώροφα σπίτια, ενετικοί πύργοι, καμάρες και στενά περάσματα συνθέτουν έναν σαγηνευτικό οικιστικό σύνολο .

Από τα κορυφαία αξιοθέατα είναι ο Πύργος του Ζευγώλη, που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα και δεσπόζει πάνω σε βράχο στην είσοδο του χωριού. Από εκεί ξεκινά ουσιαστικά η γνωριμία με την Απείρανθο και τα μαρμάρινα δρομάκια της. Η βόλτα καταλήγει στην κεντρική πλατεία, όπου τα καφενεία αποτελούν σημείο συνάντησης για ντόπιους και επισκέπτες.

Η Απείρανθος ξεχωρίζει για την γλωσσική και πολιτιστική της παράδοση.

Οι Απεραθίτες είναι γνωστοί για το ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα και την παράδοση του να «μιλούν» με στίχους. Η καθημερινότητα, με ό,τι συνεπάγεται, γίνεται συχνά αντικείμενο αυτοσχέδιου στιχουργήματος. Αυτή η εκφραστική ιδιορρυθμία που πηγάζει απευθείας από την ιστορία του τόπου παρουσιάζει ομοιότητες με την αντίστοιχη κρητική παράδοση και αποτελεί ένα από τα στοιχεία που κάνουντους Απειραθίτες να ξεχωρίζουν από τους υπόλοιπους Ναξιώτες.

Στο χωριό λειτουργούν αρκετά μουσεία, μεταξύ των οποίων το Αρχαιολογικό Μουσείο, με ευρήματα κυρίως από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο, το Γεωλογικό Μουσείο, που παρουσιάζει τον ορυκτό και γεωλογικό πλούτο της Νάξου, αλλά και το Λαογραφικό Μουσείο, όπου παρουσιάζονται αντικείμενα, υφαντά και εργαλεία που συνδέονται με την παραδοσιακή ζωή του χωριού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Βιβλιοθήκη Νίκου Ν. Γλέζου, που αποτελεί σημαντικό πνευματικό σημείο αναφοράς για την περιοχή.

Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε τις παλιές εκκλησίες με σημαντικότερη την Αγία Κυριακή, έναν ναό που συνδέεται με την περίοδο της Εικονομαχίας και χρονολογείται από τον 9ο αιώνα.