Η κοινωνία ως έργο τέχνης

Στις αρχές του εικοστού αιώνα η εικαστική νεωτερικότητα αμφισβήτησε έντονα την φωτογραφική αναπαράσταση του κόσμου, απειλώντας να βάλει τέλος στην συμβατική αντίληψη των πραγμάτων και στην ηγεμονία της εικόνας. Ωστόσο η φωτογραφία εξελίχθηκε στην προσπάθειά της να επιβιώσει και βρήκε πρόσφορο έδαφος στην επίπεδη προοπτική της καταναλωτικής μας κοινωνίας.

Σήμερα η παραδοσιακή ζωγραφική, αφού κατάφερε να φτάσει μέχρι την έσχατη αφαίρεση, βρίσκεται στα όρια της εγκατάλειψης. Οι σύγχρονοι καλλιτέχνες αποδίδουν με απτά υλικά τους οργανικούς και ανόργανους όγκους μέσα στο χώρο. Η μεγαλοφυής ψευδαίσθηση της προοπτικής όπως την ξέραμε στους πίνακες των μεγάλων ζωγράφων ανήκει μάλλον στο παρελθόν. Η έκπτωση των πνευματικών λειτουργιών του ανθρώπου δεν επιτρέπει υπερβάσεις στη φαντασία του.

Ταυτόχρονα η μεγαλοφυία γίνεται ένα αγαθό για τους πολλούς, γεγονός που δικαιολογεί την διακήρυξη του Γιόζεφ Μπόις πως «Κάθε άνθρωπος είναι καλλιτέχνης». Το εμβληματικό του έργο «Πώς να εξηγεί κανείς Εικόνες σ' ένα Νεκρό Λαγό», δημιουργία του 1965, αποτελεί σημείο αναφοράς για κάθε μεταγενέστερο έργο τέχνης. Ακόμα κι αν ο «εκδημοκρατισμός» της τέχνης είναι ψευδεπίγραφος, η κοινωνία με την λαγνεία της τεχνολογίας και της εξειδίκευσης αλλά και τη μανία του καταναλωτισμού θέτει αναπάντητα ερωτήματα για τον τρόπο που σκοπεύουμε να γράψουμε Ιστορία τα επόμενα χρόνια.