Ντούγιας: «Μεγάλη αξία ο Γκάλης, πρότυπο ο Χριστοδούλου»

Το κουβάρι της ζωής του ξετυλίγει στο «ΦΩΣ» ο «γίγαντας των Ιωαννίνων» Νίκος Ντούγιας, προπονητής μπάσκετ, αλλά και παλιός διεθνής καλαθοσφαιριστής με πολλές διακρίσεις και ύψος 2,12 μέτρα. Δεν ξέρουμε αν υπάρχει πιο ψηλός άνθρωπος στην πόλη. Η ζωή του είναι σαν παραμύθι. Γεννήθηκε στη Γερμανία, μεγάλωσε σε χωριό των Ιωαννίνων, δεν του άρεσε για κάποιους δικούς του λόγους να παίζει μπάσκετ στα Γιάννινα και μόλις τελείωσε το λύκειο στην πόλη, μπήκε στο δίλημμα: ή μένει στα Γιάννινα και κόβει το μπάσκετ ή φεύγει για να συνεχίσει την καριέρα του στα παρκέ με την «πορτοκαλί θεά». Με ένα δισάκι στον ώμο, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’90, φεύγει από τα Γιάννινα για την Αμερική. Χωρίς πρόσκληση, χωρίς γνωριμίες, χωρίς ξένη γλώσσα. Όπως λέει ο ίδιος, οδηγός του το ένστικτο και η μεγάλη αγάπη του για το μπάσκετ. Τα κατάφερε καλά. Κατέκτησε τίτλο στο κολεγιακό πρωτάθλημα και είναι ο πρώτος Έλληνας που έχει δαχτυλίδι. Το πρωτάθλημα αυτό, γνωστό ως NCAA, είναι το πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης της Αμερικής ανάμεσα στα πανεπιστήμια της χώρας. Συνήθως οι παίκτες των πανεπιστημίων τροφοδοτούν τα ρόστερ των ομάδων του NBA μετά το πέρας ενός έως τεσσάρων χρόνων παίζοντας για το πανεπιστήμιό τους. Οι ομάδες χωρίζονται σε 32 περιφέρειες, όπου ο αριθμός των ομάδων διαφέρει. Τον Μάρτιο διεξάγονται τα πλέι οφ του πρωταθλήματος με τη συμμετοχή 64 ομάδων.

Ο Ντούγιας, με τη δίψα να παίξει γρήγορα επαγγελματικό μπάσκετ, μετά από 2,5 χρόνια έφυγε από την Αμερική για τη Ρωσία και άλλες χώρες. Τώρα που μιλά στο «ΦΩΣ» δείχνει να το μετανιώνει. Αν έμενε, μπορεί να έπαιζε και στο NBA. Από τη Ρωσία πήγε στην Τουρκία, ως ο πρώτος Έλληνας μπασκετμπολίστας που με την ομάδα Γκιόζτεπε της Σμύρνης αγωνίστηκε στο επαγγελματικό πρωτάθλημα της γειτονικής χώρας. Η περιπέτεια είχε και συνέχεια, αφού αγωνίστηκε σε ομάδες της Ισπανίας, Γερμανίας και Ιρλανδίας.

^{Ο Νίκος Ντούγιας στη συνέντευξη που έδωσε για το «ΦΩΣ»}

Σταμάτησε το μπάσκετ στα 28 του χρόνια λόγω τραυματισμού. Επέστρεψε στα Γιάννινα, όπου δημιούργησε ένα δικό του Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών, γνωστό ως «Στέκι του Γίγαντα», ίδρυσε την ακαδημία μπάσκετ «Ntougias Basketball Academy» και τον σύλλογο Θρύλος Ιωαννίνων. Πρόσφατα εξέδωσε και το βιβλίο με τίτλο «Η ομορφιά της ψυχής ενός γίγαντα», που είναι ένα παραμύθι, αλλά περνά σημαντικά μηνύματα στα παιδιά, όπως για την αγάπη, τη διαφορετικότητα, την προσπάθεια και την αναγνώριση των λαθών.

Ήταν πιτσιρικάς όταν ο Νίκος Γκάλης, ο Παναγιώτης Γιαννάκης και τα άλλα παιδιά στο ΣΕΦ κατέκτησαν το Ευρωμπάσκετ. Θαύμαζε τον Φάνη Χριστοδούλου, αλλά θεωρεί ότι ο Γκάλης ήταν αυτός που άλλαξε τον μπασκετικό χάρτη στην Ελλάδα: «Όσοι ασχολούμαστε με το μπάσκετ τρώμε ακόμα ψωμί από τον Γκάλη».

Νίκο, να το πάρουμε από την αρχή, να ξετυλίξουμε μαζί το κουβάρι της καριέρας σου. Πού γεννήθηκες;

Γεννήθηκα στην Κολονία της Γερμανίας, όπου δούλευαν ως μετανάστες οι γονείς μου. Ο πατέρας μου είναι από τα Γιάννινα, η καταγωγή της μητέρας μου από τη Θεσπρωτία. Εκεί γεννήθηκα και στη συνέχεια μεγάλωσα στα Γιάννινα, στο χωριό Λαψίστα.

Στην Αμερική πότε πήγες;

Μόλις τελείωσα το λύκειο, πήγα στην Αμερική. Δεν μπορούσα να μείνω άλλο στα Γιάννινα. Αν δεν έφευγα στο εξωτερικό, θα έκοβα το μπάσκετ.

Δηλαδή τι έγινε;

Δεν θέλω να πω περισσότερα. Επειδή αγαπούσα το μπάσκετ και δεν ήθελα να το κόψω, αποφάσισα να φύγω στο εξωτερικό. Εδώ δεν είχα καμία τύχη. Υπήρχαν κάποια θέματα, δεν σε άφηναν εύκολα να φύγεις. Να το σταματήσω εδώ.

Εντάξει, σεβαστή η επιθυμία σου. Σε τι ηλικία ξεκίνησες το μπάσκετ;

Στα 13 μου χρόνια άρχισα να παίζω. Λόγω ύψους ήταν το άθλημα που ταίριαζε σε μένα περισσότερο. Ήμουν σε κάποια ομάδα των Ιωαννίνων, δεν έχει σημασία ποια, και στη συνέχεια έφυγα για την Αμερική.

^{Τέταρτος από αριστερά με την Εθνική εφήβων μπάσκετ της χώρας μας}

Μου το λες έτσι απλά, σαν να πήγες στη γειτονική… Άρτα για καφέ. Για Αμερική μιλάμε και για ένα παιδί μόλις 18 ετών που πήρε τη βαλίτσα και έφυγε από το σπίτι. Είναι εύκολο να φύγεις έτσι τόσο μακριά;

Δεν υπήρξε καμία πρόταση. Εγώ το αποφάσισα μόνος μου και πήγα με την προοπτική να βρω κάπου να πιαστώ. Δεν ήξερα ούτε τη γλώσσα. Όταν θέλεις κάτι τόσο πολύ, κάνεις τα πάντα για να το πετύχεις. Έμαθα σε ένα εξάμηνο γλώσσα, όχι μόνο για να συνεννοούμαι αλλά και για να κάνω τις σπουδές μου. Ήταν μια τρέλα, καταλαβαίνω την απορία σου. Όμως είχα εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Είχα κάνει και παιχνίδια στις μικρές Εθνικές του μπάσκετ και πίστευα ότι μπορώ να σταθώ και σε υψηλά επίπεδα. Πολλοί πίστευαν ότι θα γυρίσω σε μία εβδομάδα, αλλά έμεινα δυόμισι χρόνια, μέχρι που έφυγα με μεταγραφή στη Ρωσία. Πριν πάω στην Αμερική, ελάχιστες φορές έκανα ταξίδια στο εξωτερικό, μόνο για αγώνες με την Εθνική εφήβων. Όταν νιώθεις ότι είσαι με την πλάτη στον τοίχο, δεν υπολογίζεις τίποτα. Τραβάς μπροστά και όπου πάει. Εγώ λειτουργούσα με το ένστικτο. Κάποια πράγματα βγήκαν, κάποια άλλα όχι. Έτσι είναι και η ζωή.

Σε ποια περιοχή της Αμερικής ήσουν;

Στο Ντάλας. Προσπάθησα, βοήθησε η τύχη και εγγράφηκα σε ένα κολέγιο για να κάνω σπουδές. Και πήραμε το κολεγιακό πρωτάθλημα της Αμερικής, που είναι υψηλοτάτου επιπέδου. Αυτό ήταν πολύ μεγάλη επιτυχία. Εκεί έμαθα να ζω με κανόνες. Τα κολέγια και τα πανεπιστήμια στην Αμερική είναι πιο αυστηρά και από τον στρατό.

Υπήρχαν άλλοι Έλληνες στην Αμερική που να έπαιζαν μπάσκετ;

Αν ήταν άλλα δύο παιδιά… Τότε δεν πήγαινες εύκολα εκεί. Τώρα βγάζεις βίζα έτσι για πλάκα.

Πώς έγινε η μεταγραφή στη Ρωσία;

Πήγα στην Ουράλ Γκρέιτ της Ρωσίας και στη συνέχεια στην Γκιόζτεπε της Τουρκίας στη Σμύρνη. Πρέπει να πω ότι ήταν λάθος που έφυγα από την Αμερική. Έπρεπε να καθίσω κι άλλο. Είχα προοπτικές να παίξω στο NBA. Ήταν λάθος που έφυγα. Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να γυρίζει ο άνθρωπος πίσω και να λέει τι έκανε και τι δεν έκανε. Δεν είχα κάποιον δίπλα μου να με συμβουλέψει και επειδή ήθελα να παίξω επαγγελματικό μπάσκετ πήγα στη Ρωσία αρχικά και στη συνέχεια σε Τουρκία, Ισπανία και άλλες χώρες. Εντάξει, δεν μετανιώνω για ό,τι έκανα. Στην Ουράλ Γκρέιτ της Ρωσίας είχα προπονητή τον Σεργκέι Μπέλοφ, έναν μύθο του μπάσκετ. Επίσης είχα σημαντικούς συμπαίκτες όπως οι Μιχαΐλοφ, Πανόφ, Αβλέεφ, Καράσεφ, Μπούι, Μπασμίνοφ και άλλοι. Ήταν ένα δεύτερο καλό σχολείο μετά από όσα έζησα στην Αμερική.

Διάβασα ότι είσαι ο πρώτος Έλληνας μπασκετμπολίστας που αγωνίστηκε σε επαγγελματική ομάδα μπάσκετ της Τουρκίας. Είναι έτσι;

Έτσι είναι, αλλά για μένα αυτό δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία. Τα πράγματα στην αρχή ήταν ονειρικά. Μετά άρχισαν τα οικονομικά προβλήματα. Είχαν υψηλά συμβόλαια, δεν έκαναν καλό προγραμματισμό, με συνέπεια να έχουμε προβλήματα. Στη συνέχεια πήγα σε Ισπανία, Γερμανία, πάλι Ισπανία, Ιρλανδία, ξαναγύρισα στην Ισπανία, όπου σταμάτησα το μπάσκετ λόγω τραυματισμού.

Όλο αυτό το διάστημα που έπαιξες επαγγελματικό μπάσκετ στην Αμερική και σε άλλες χώρες δεν είχες πρόταση από κάποια ελληνική ομάδα;

Στην αρχή δεν μπορούσα να γυρίσω στην Ελλάδα, αλλά μετά που μπορούσα δεν το επιδίωξα να παίξω σε ελληνική ομάδα. Εγώ ήμουν ικανοποιημένος από την καριέρα που έκανα. Μόνο στην Τουρκία είχαμε θέματα. Στις άλλες χώρες πέρασα πολύ καλά. Δεν ξέρω πώς ήταν τα πράγματα στις ελληνικές ομάδες, αλλά εγώ, αφού ήμουν χαρούμενος και ικανοποιημένος για αυτό που έκανα, δεν είχα λόγο να αλλάξω ρότα.

^{Αριστερά στα χρόνια της Αμερικής με άλλους συμπαίκτες του}

Πιτσιρικάς θα έζησες την μπασκετική ανάσταση της Ελλάδας, όταν κατέκτησε το πρωτάθλημα Ευρώπης το 1987. Εσύ ποιον παίκτη είχες ως πρότυπο;

Τον Φάνη Χριστοδούλου. Είχε όλο το πακέτο, αγωνιστικό και ηθικό.

Περίμενα να μου πεις για τον Γκάλη.

Άσε τον Γκάλη, δεν χρειάζεται να πω εγώ ποιος είναι.

Συμφωνείς με αυτό που λένε ότι ο Γκάλης άλλαξε επίπεδα στο μπάσκετ της Ελλάδας;

Το πιστεύω κατά εκατό τοις εκατό. Αυτός άλλαξε τον μπασκετικό χάρτη της χώρας μας. Όλοι από αυτόν τρώμε ακόμα ψωμί. Όποιος ασχολείται με το μπάσκετ, λόγω Γκάλη τρώει ψωμί.

Τον γνώρισες; Και αυτός στην Αμερική ήταν.

Τον γνώρισα στις κατασκηνώσεις που έχει στη Χαλκιδική. Είπαμε πολλά πράγματα και για τα χρόνια της Αμερικής.

Στην Αμερική τι έλεγαν για τον Γκάλη; Τον θυμούνταν;

Όταν πήγα εγώ στο Ντάλας, ο Γκάλης είχε φύγει πολλά χρόνια πριν. Τον θυμούνταν περισσότερο οι Έλληνες που ζουν στην Αμερική. Οι Αμερικανοί καθηγητές παραδέχονταν τους Έλληνες για το μαθηματικό μυαλό τους και όχι για το μπάσκετ.

Κλείνουμε το κεφάλαιο «εξωτερικό» και πάμε στα δικά μας. Με τι ασχολείσαι στα Γιάννινα;

Έκανα την ακαδημία του μπάσκετ που πάει πολύ καλά και ένα Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών. Έχω τελειώσει το αμερικανικό πανεπιστήμιο ESC και έχω πτυχίο μάνατζμεντ πληροφορικής. Έστησα την ακαδημία το 2008 στα Γιάννινα με αμερικανικούς κανόνες. Τότε στο κολέγιο μας έβαζαν και προπονούσαμε παιδιά των ακαδημιών. Έτσι απέκτησα και εμπειρίες προπονητικής. Μου άρεσε να δουλεύω με παιδιά, είχα επικοινωνία μαζί τους, άρεσε και σε αυτά η προπόνηση. Έτσι, με το που ήρθα στα Γιάννινα έκανα την ακαδημία. Κάνουμε καμπ και φέρνουμε γνωστά ονόματα για να μιλήσουν στα παιδιά για το μπάσκετ. Το μυστικό της όλης ιστορίας είναι να κάνεις ένα παιδί να χαίρεται αυτό που κάνει, να χαίρεται την προπόνηση, να παίζει και όχι να το κάνει από υποχρέωση.

Είχες δημιουργήσει και την ομάδα μπάσκετ Θρύλος Ιωαννίνων. Είχε καμία σχέση με τον Ολυμπιακό;

Όχι, δεν έχουμε σχέση με τον Ολυμπιακό, αν και πολλοί αυτό υπέθεσαν, καθώς η ομάδα έχει ερυθρόλευκα χρώματα.

Μίλησέ μας και για το γιαννιώτικο μπάσκετ. Έχεις εμπειρίες, μπορείς να μας πεις κάποια πράγματα.

Μια τόσο μεγάλη πόλη μπορεί να κρατήσει και ομάδα στην Α1 κατηγορία. Όμως δεν έγινε ποτέ αυτό. Τελευταία βελτιώθηκαν και οι αθλητικές εγκαταστάσεις. Οι άνθρωποι στο ΠΕΑΚΙ αλλά και στο νέο κλειστό γυμναστήριο έκαναν φοβερή δουλειά. Βοήθησε και ο περιφερειάρχης. Σιγά σιγά δημιουργούνται οι υποδομές. Το θέμα είναι πώς θα φτάσει μια γιαννιώτικη ομάδα στην Α1 κατηγορία. Και τώρα είναι πιο εύκολο να γίνει αυτό απ’ ό,τι πριν από 10 με 15 χρόνια, γιατί έπεσε το επίπεδο του μπάσκετ. Βλέπετε ότι οι Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός παλεύουν για να μείνουν, ενώ παλιότερα ξεκινούσαν έχοντας ως δεδομένο ότι θα είναι στο φάιναλ φορ.

Γίνεται μια κουβέντα να υπάρξει συνένωση των ομάδων με την προοπτική να δημιουργηθεί μία ισχυρή ομάδα.

Με ποιο σκεπτικό μπορεί να γίνει αυτό; Άντε και συγχωνεύτηκαν οι ομάδες, τι θα αλλάξει; Έχουμε τους παίκτες που μπορούν να ανεβάσουν την ομάδα στην Α1 κατηγορία; Και παλιότερα οι ομάδες που έφτασαν στην Α2 ή στη Β’ Εθνική είχαν παίκτες από τα Γιάννινα; Οι περισσότεροι ήταν μεταγραφές.

^{Ο Ντούγιας με τον παλιό άσσο του ΝΒΑ Τζόναθαν Ριντ}

Πάμε και στη συγγραφή του βιβλίου με τίτλο «Η ομορφιά της ψυχής ενός γίγαντα». Από τι πήρες αφορμή για να το γράψεις;

Το έγραψα για τα παιδιά, με τα οποία ασχολήθηκα πολλά χρόνια. Ασχολήθηκα με την ανάπτυξη των παιδιών, είτε είναι αθλητική είτε ψυχαγωγική. Το βιβλίο μιλά για τη διαφορετικότητα, την αγάπη και άλλα θέματα. Το βιβλίο πάει καλά με τις πωλήσεις, ενώ έχω και πολλά μηνύματα. Δέχθηκα καλές κριτικές. Δεν είμαι συγγραφέας. Προέκυψε αυτό το βιβλίο, όπως και πολλά πράγματα στη ζωή μου που δεν τα είχα ονειρευτεί αλλά τα αγάπησα. Σπούδασα όχι για να μάθω γράμματα αλλά για να παίξω μπάσκετ στο κολέγιο. Αυτό το παραμύθι του βιβλίου προέκυψε αβίαστα και εντελώς ξαφνικά στην περίοδο της καραντίνας. Θέλω να περάσω το μήνυμα στα παιδιά ότι αν προσπαθήσουμε για κάτι που αγαπάμε, μπορούμε να πετύχουμε πράγματα που ούτε καν είχαμε φανταστεί. Ίσως υπάρξει και δεύτερο βιβλίο. Θα το δούμε στο μέλλον.

Να κλείσουμε με αυτό;

Εντάξει, δεν έχω κάτι άλλο να πω. Να ευχηθώ υγεία και αγάπη σε όλους.

Τι ειπώθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου

^{Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου. Διακρίνονται από αριστερά Θανάσης Σωτηρίου, Γιώτα Φλώρου, Οδυσσέας Πότσης και Νίκος Ντούγιας}

Το βιβλίο του Νίκου Ντούγια «Η ομορφιά της ψυχής ενός γίγαντα» κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Υδροπλάνο. Η παιδαγωγός και ραδιοφωνική παραγωγός Γιώτα Φλώρου στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου τόνισε μεταξύ άλλων: «Μας εκπλήσσει ευχάριστα ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται ο Νίκος Ντούγιας και ο τρόπος που σκέφτηκε να επικοινωνήσει τις σκέψεις και τα βιώματά του, αλλά πάντα αλληλεπιδρώντας μέσα από τις εκάστοτε συνθήκες που επικρατούν στην υποτιθέμενη κανονικότητά μας και ενταγμένες μέσα στην κοινότητα. Το βιβλίο πραγματεύεται τη διαφορετικότητα και όλα τα συναισθήματα που απορρέουν από αυτήν. Ο Νίκος Ντούγιας, παλαίμαχος παίκτης του μπάσκετ σε διεθνές επίπεδο, ένας γίγαντας ο ίδιος με 2,12 ύψος, πρωταθλητής Αμερικής με την ομάδα του κολεγίου του, είναι κάτοχος δαχτυλιδιού, ο πρώτος Έλληνας αθλητής που αγωνίστηκε σε επαγγελματικό πρωτάθλημα στην Τουρκία. Ιδρυτής και προπονητής της ακαδημίας μπάσκετ, δραστηριοποιείται επαγγελματικά και με το ΚΔΑΠ όπου βρισκόμαστε».

Ο αντιπεριφερειάρχης Παιδείας και Πολιτισμού, Οδυσσέας Πότσης, εστίασε στις αξίες που πρεσβεύει, όπως τα πολύ βαθιά νοήματα της αγάπης, της συγχώρεσης, της ανιδιοτέλειας, της διαφορετικότητας και γενικότερα της ομορφιάς της ψυχής ενός γίγαντα, καθώς και στη σημασία της θυσίας που περικλείεται στον όρο της αγάπης.

Ο εκπαιδευτικός Θανάσης Σωτηρίου μεταξύ άλλων σημείωσε: «Είδα πόσα σημαντικά νοήματα μπορεί να κρύβει αυτό το βιβλίο. Θα ήταν πολλά τα οφέλη των παιδιών αν το βιβλίο διαβάζει κάποιος γονέας ή εκπαιδευτικός. Τέτοια βιβλία ανοίγουν τον ορίζοντα και δίνουν φοβερά μηνύματα. Σε κάθε σελίδα κρύβει και ένα δίδαγμα. Φαίνεται η δύναμη της αγάπης αλλά και της συγγνώμης. Πολλές φορές φαίνεται εύκολο, αλλά είναι πολύ δύσκολο να πεις “συγγνώμη”. Ένα “συγγνώμη” μπορεί να αλλάξει τα πάντα».