«Ο θερμαστής» - Από ποιον εμπνεύστηκε το μυθικό τραγούδι ο Μπάτης

Πρωτορεμπέτης του Πειραιά, ο Γιώργος Μπάτης είναι ένα πρόσωπο-αφετηρία για το ρεμπέτικο του μεσοπολέμου. Ανοίγοντας και κλείνοντας ένα σωρό καφενέδες που λειτουργούσαν και ως τεκέδες έφτασε μέχρι τα υπόστεγα της πλατείας Καραϊσκάκη, στην πλατεία Τζελέπη στις αρχές της δεκαετίας του '30.

Το καφενεδάκι με την επωνυμία Οδός Απελπισίας, έγινε στέκι για τον πατριάρχη Μάρκο Βαμβακάρη, τον γλυκόλαλο Στράτο Παγιουμτζή, τον Ανέστο Δελιά, τον Παπαϊωάννου αλλά και για τον αιρετικό ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη.

Ο Γιώργος Μπάτης ήταν η ψυχή της παρέας, αυτός που ενθάρρυνε τη σύσταση της πρώτης ρεμπέτικης κομπανίας με τίτλο: «Η ξακουστή τετράς του Πειραιώς».

Στο μεταξύ άρχισαν και οι φωνογραφήσεις. Ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια που «χτύπησε» σε πλάκα ο Μπάτης ήταν ο περίφημος Θερμαστής στο οποίο περιγράφεται η δύσκολη δουλειά του θερμαστή στα πλοία της εποχής. Λέγεται ότι το τραγούδι αυτό ο Μπάτης το εμπνεύστηκε από τις διηγήσεις του γαμπρού του που δούλεψε ως θερμαστής.

Μηχανικός στη μηχανή

και ναύτης στο τιμόνι

κι ο θερμαστής στο στόκολο

με έξι φωτιές μαλώνει.

Αγάντα θερμαστάκι μου

και ρίχνε τις φτιαριές σου

μέσα στο καζανάκι σου

να φτιάξουν οι φωτιές σου.

Κάργα ρασκέτα, ωχ, και λοστός

τον Μπέη να περάσω

και μες στου Κάρντιφ

τα νερά εκεί να πα ν' αράξω.

Μα η φωτιά είναι φωτιά

μα η φωτιά είναι λάβρα

κι η θάλασσα μου τα 'κανε

τα σωθικά μου μαύρα

Γλωσσάρι

Στόκολο: είναι ο χώρος του πλοίου που ανάβουν οι φωτιές για τα καζάνια,

Ρασκέτα, λοστός: εργαλεία του θερμαστή,

Μπέης: Biscay Bay ο Βισκαϊκός κόλπος,

Κάρντιφ: το γνωστό λιμάνι Πρωτεύσουσα της ΟΥΑΛΙΑΣ