Τόσο λιβάνισμα από τόσο και τόσους αδαείς!

Πρωινή εκπομπή από ραδιοφώνου. Ο παραγωγός, δημοσιογράφος των ερτζιανών με ιδιαίτερα καταγγελτικό λόγο, έχει μόλις ξιφουλκήσει κατά της κυβέρνησης, της αντιπολίτευσης, των ευρωπαϊκών ηγεσιών, γενικώς κατά πάντων. Με το ίδιο οργίλο ύφος αρχίζει να προβάλει και το βιβλίο «Οι Αδερφοφάδες» του Νίκου Καζαντζάκη που προσφέρει δωρεάν η εφημερίδα που εργάζεται. Δεν αρκείται σε μια σεμνή υπενθύμιση του έργου του Καζαντζάκη και της αξίας του βιβλίου. Όχι. Θέλει τον Καζαντζάκη «τιτανοτεράστιο», «μέγα», «κολοσσό», «επαναστάτη» που δόξασε την Ελλάδα στα πέρατα του κόσμου και του στέρησαν, «κάποιοι», το Νόμπελ Λογοτεχνίας για να το δώσουν σε έναν τιποτένιο Καμύ – αυτοί οι «κάποιοι» πότε επιτέλους θα ονοματιστούν; Βέβαια, το πιθανότερο είναι πως αν ζούσε ο ίδιος δημοσιογράφος στην εποχή του Καζαντζάκη θα ήταν μάλλον από εκείνους που θα κατακεραύνωναν τον άθεο συγγραφέα, τον κομμουνιστή έως και βουδιστή της πρώιμης περιόδου των αναζητήσεών του που με την αρνησιπατρία του ντρόπιαζε την Ελλάδα· οι οβιδιακές μεταμορφώσεις των δημοσιογράφων δεν αποτελούν έκπληξη.

Καημένε -με το συμπάθιο- Καζαντζάκη. Πότε θα αποτιμηθείς στην Ελλάδα με τα μέτρα της Τέχνης σου και όχι με συγκρουσιακούς όρους; Ο περιπαθής λόγος του έργου σου ξεσήκωσε, όσο ήσουν εν ζωή, τον εμπαθή λόγο των κρατούντων. Το έργο σου αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα, μίσος και φθόνο, λοιδορήθηκε από την Εκκλησία που κανοναρχούσε τη διανόηση αλλά και τη μυωπική ελληνική πολιτεία που φρόντιζε να αποσιωπά και να στραγγαλίζει ό,τι δεν περιποιούσε τιμή στον ευκλεή μύθο μιας προκάτ ελληνοχριστιανικότητας.

Άλλαξαν όμως οι εποχές. Έπαψες πια να είσαι ο καταραμένος των γραμμάτων και έγινες -καθόλου ξαφνικά- ο λατρεμένος συγγραφέας του Έθνους. Όλα (μα όλα;) τα έργα σου απέκτησαν τεράστια σημασία. Έγινες σύμβολο ανώτερης πνευματικής δημιουργίας, «ιερό τέρας» της διανόησης, «ογκόλιθος» της σκέψης και του πολιτισμού. Άνθρωποι που ελάχιστα γνωρίζουν τη συγγραφική σου παραγωγή έχουν πια αναλάβει τον ρόλο διαπρύσιων υπερασπιστών σου. Αλίμονο αν τολμήσει κάποιος να σταθεί κριτικά απέναντι στο έργο σου. Αλίμονο αν αμφισβητήσει τον υπερθετικό βαθμό των εγκωμίων που σου αποδίδονται. Αλίμονο αν κάποιος σε κατατάξει στους ενδιαφέροντες λογοτέχνες και όχι στους μεγάλους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Εύκολα θα θεωρηθεί φασίστας, εθνοπροδότης, εθνικός μειοδότης. Περιλάλητος πια φιγουράρεις σε νοβοπάν ράφια βιβλιοθηκών κάθε σπιτιού, τέλειο άλλοθι μικροαστικής ημιμάθειας και πνευματικού επαρχιωτισμού.

Άμοιρε Καζαντζάκη. Δεν θα την ήθελες τέτοια αναγνώριση. Τόσο λιβάνισμα από τόσο και τόσους αδαείς!