Μαρικάρμεν: Η γυναίκα - σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και οι συνέπειες του θανάτου της

Η Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστή στην Ισπανία ως Μαρικάρμεν, η 87χρονη γυναίκα της οποίας η έξωση από το σπίτι της στη Μαδρίτη προκάλεσε πολιτική κρίση στην Ισπανία, πέθανε. Η Μαρικάρμεν πέθανε λίγες μόλις εβδομάδες αφότου εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι της, προσπαθώντας να εμποδίσουν την έξωσή της από το διαμέρισμα όπου ζούσε για περισσότερα από 70 χρόνια.

Απομακρύνθηκε βίαια πάνω σε φορείο, αφού η ιδιωτική επενδυτική εταιρεία που είχε στην ιδιοκτησία της το κτίριο, στην ακριβή συνοικία Ρετίρο της Μαδρίτης, αύξησε το ενοίκιό της από 500 ευρώ σε 2.650 ευρώ τον μήνα, ποσό που η συνταξιούχος δεν μπορούσε να καταβάλει.

«Με λύπη ανακοινώνουμε ότι η Μαρικάρμεν πέθανε σήμερα. Όπως όλοι γνωρίζετε, εκδιώχθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου και έκτοτε παρέμενε στο νοσοκομείο», ανέφερε την Τετάρτη η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης.

Η έξωσή της προκάλεσε κύμα πανεθνικών διαδηλώσεων για τη στεγαστική κρίση στην Ισπανία. Διαδηλωτές έστησαν έναν μεγάλο καταυλισμό με εκατοντάδες σκηνές στην Πουέρτα ντελ Σολ, την κεντρική πλατεία της Μαδρίτης.

Η έξωση και η συμφωνία που ήρθε πολύ αργά

Στις 23 Σεπτεμβρίου δόθηκε στην κυρία Αμπασκάλ μόλις μισή ώρα για να εγκαταλείψει το σπίτι της, παίρνοντας μαζί της μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Στη συνέχεια απομακρύνθηκε από το κτίριο πάνω σε φορείο, συνοδευόμενη από υπαλλήλους των κοινωνικών υπηρεσιών.

Η κυρία Αμπασκάλ, η οποία χρησιμοποιούσε αναπηρικό αμαξίδιο, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο, ενώ υποστηρικτές της φώναζαν: «Δολοφόνοι!» και «Μαρικάρμεν, δεν είσαι μόνη!».

Το διαμέρισμα, στην εύπορη συνοικία Ρετίρο της ισπανικής πρωτεύουσας, είχε αποκτηθεί από ένα επενδυτικό ταμείο, το οποίο ήθελε να αυξήσει σημαντικά το ενοίκιό της.

«Έχω ζήσει εδώ 71 χρόνια και δεν θέλω να φύγω», είχε δηλώσει η κυρία Αμπασκάλ στους δημοσιογράφους την παραμονή της έξωσής της.

Η απομάκρυνσή της προκάλεσε ένταση έξω από το κτίριο, όπου η αστυνομία απομάκρυνε διαδηλωτές που είχαν αποκλείσει την είσοδο.

Σε βίντεο που καταγράφηκε από το νοσοκομειακό της κρεβάτι μετά την έξωση, η ηλικιωμένη γυναίκα είπε:

«Δεν κατάφερα να υπερασπιστώ το σπίτι μου, αλλά αγωνίστηκα ώστε οι άλλοι να μάθουν να αγωνίζονται για ό,τι τους ανήκει», ενώ παρότρυνε τους διαδηλωτές: «Παρακαλώ, αγωνιστείτε. Σας στέλνω όλους μια πολύ μεγάλη αγκαλιά και σας ευχαριστώ για όλα».

Ο ιδιοκτήτης αναγκάστηκε τελικά να υποχωρήσει και συμφώνησε να της επιτρέψει να επιστρέψει στο σπίτι της μετά την έξοδό της από το νοσοκομείο. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη ποτέ, αφού η 87χρονη έφυγε από την ζωή.

«Παρότι επιτεύχθηκε μια ιστορική συμφωνία που θα της επέτρεπε να επιστρέψει στο σπίτι της, αυτή η λύση ήρθε πολύ αργά», ανέφερε η Ένωση Ενοικιαστών.

Οργή και συγκίνηση μετά τον θάνατό της

Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε έντονη συγκίνηση και οργή μεταξύ των διαδηλωτών.

Στον καταυλισμό της Μαδρίτης, οι συγκεντρωμένοι άναψαν κεριά και τήρησαν ενός λεπτού σιγή. Ακολούθησαν χειροκροτήματα και συνθήματα, όπως:

«Η Μαρικάρμεν ζει, ο αγώνας συνεχίζεται».

«Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν».

Ορισμένοι διαδηλωτές ακούστηκαν επίσης να φωνάζουν: «Δεν είναι θάνατος, είναι δολοφονία».

Μια ομάδα διαδηλωτών ξεκίνησε πορεία προς το κοινοβούλιο, ενώ στην περιοχή υπήρχε ισχυρή αστυνομική παρουσία και είχαν τοποθετηθεί οδοφράγματα.

Οι διαδηλώσεις ήταν σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές, με εξαίρεση ορισμένες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας.

Η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, μία από τις οργανώσεις που διοργάνωσαν τις κινητοποιήσεις, υποστήριξε ότι περίπου 950.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις σε ολόκληρη την Ισπανία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Η στεγαστική κρίση και οι πρόωρες εκλογές

Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τα τέλη Νοεμβρίου, μετά τις πανεθνικές διαδηλώσεις.

Η ανακοίνωση ήρθε αφού η κυβέρνησή του δεν κατάφερε την προηγούμενη εβδομάδα να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική στήριξη για δύο προτεινόμενους νόμους που στόχευαν στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Οι αναλυτές πλέον αναμένουν ότι ο Σάντσεθ θα επικεντρώσει την προεκλογική του προσπάθεια στο ζήτημα της στέγασης. Η Τράπεζα της Ισπανίας έχει προειδοποιήσει ότι η χώρα αντιμετωπίζει έλλειψη περίπου 700.000 κατοικιών.

«Χρειαζόμαστε να ανανεώσουμε την υποστήριξη του λαού», δήλωσε ο Σάντσεθ τη Δευτέρα.

«Χρειάζεται να κινητοποιήσουμε και να κερδίσουμε μια πολύ μεγαλύτερη προοδευτική πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, που θα μας επιτρέψει να ξεπεράσουμε τα κατεστημένα συμφέροντα, να επιτύχουμε νέες κοινωνικές προόδους και να συνεχίσουμε να μεταμορφώνουμε την Ισπανία».

Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο αντιτάχθηκε στις προτεινόμενες στεγαστικές μεταρρυθμίσεις, προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Υποστηρίζει ότι η κρίση πρέπει να αντιμετωπιστεί με την κατασκευή περισσότερων κατοικιών και όχι μέσω ρυθμίσεων στην αγορά.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός αντέδρασε στην είδηση του θανάτου της γράφοντας στο X:

«Στέλνω όλη μου την αγάπη στην οικογένεια και στους αγαπημένους της Μαρικάρμεν. Μια αγκαλιά, επίσης, σε όλους εμάς που σήμερα νιώθουμε αυτή την απώλεια σαν να είναι δική μας. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη».

Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, εξέφρασε επίσης τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και στους αγαπημένους της Μαρικάρμεν.

«Καμία εκστρατεία, κανένα κόμμα, καμία ιδιοτελής εκμετάλλευση. Αρκετά με τις πέτρες στον τοίχο», έγραψε στο X, σε μια δήλωση που ορισμένοι εξέλαβαν ως έμμεση κριτική προς τον Σάντσεθ.

«Μπροστά στον θάνατο ενός ανθρώπου, το μόνο που αρμόζει είναι ο σεβασμός».

Το συμπέρασμα και η επόμενη ημέρα

Το σίγουρο είναι ότι η υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν έθιξε πολλά φλέγοντα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της Ισπανίας αλλά και της Ευρώπης. Η προστασία των ευπαθών ομάδων, της πρώτης κατοικίας, αλλά και η ανάγκη διεκδικήσεων κεκτημένων δικαιωμάτων μέσω συνεχούς αγώνα έχουν επανέλθει στο προσκήνιο.

Η μικρή αλλά και πικρή νίκη της Μαρικάρμεν ίσως είναι οδηγός για τη συνέχεια.