CNN: Η Ευρώπη προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο σύγκρουσης με τη Ρωσία και ο ρόλος του Σουβάλκι

Αυτή την εβδομάδα, η Λευκορωσία – ο στενότερος στρατιωτικός σύμμαχος της Ρωσίας – διεξήγαγε μεγάλης κλίμακας ασκήσεις κοντά στο «Πέρασμα Σουβάλκι», τον στενό διάδρομο που συνδέει τα κράτη της Βαλτικής με άλλα εδάφη του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για μια περιοχή που, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αποτελεί εδώ και καιρό ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες της χώρας για μια εμπιστευτική ενημέρωση από τις υπηρεσίες πληροφοριών και στη συνέχεια ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από τις κλιμακούμενες υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, προειδοποιώντας ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επιθέσεις drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, παρουσιάζοντάς τις ως ατυχήματα.

Από την πλευρά της, η Βρετανία κάλεσε τους πολίτες της να αρχίσουν να προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο πολέμου και να αποθηκεύσουν κονσέρβες και πόσιμο νερό. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της χώρας δήλωσε ότι η Βρετανία αντιμετωπίζει την «πιο επικίνδυνη» περίοδο των τελευταίων δεκαετιών.

Στο μεταξύ, η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για μια πιθανή ρωσική επίθεση. Ο Φρίντριχ Μερτς έκανε λόγο για «καθοριστικές στιγμές» όσον αφορά την «υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης της ηπείρου μας».

Ακόμη και η παραδοσιακά ουδέτερη Ελβετία υιοθέτησε μια νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η οποία προβλέπει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ικανότητα άμυνας απέναντι σε ένοπλη επίθεση.

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά πρόοδο στις διαδικασίες για την ίδρυση μόνιμης βάσης του αμερικανικού στρατού στην Πολωνία. Πριν από δύο εβδομάδες, είχε στείλει τον διευθυντή της CIA σε μυστική αποστολή για να προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.

Οι χώρες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού φαίνονται ανήσυχες για το ενδεχόμενο ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν να επεκτείνει σύντομα τον πόλεμο πέρα ​​από τα όρια της Ουκρανίας.

Διεύρυνση του ρωσικού πεδίου δράσης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πήραν μια γεύση αυτής της απειλής την εβδομάδα που πέρασε.

Ομοσπονδιακοί εισαγγελείς άσκησαν διώξεις κατά πέντε ατόμων που φέρονται να συνεργάζονταν με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, στο πλαίσιο ενός δικτύου που σχεδίαζε επιθέσεις και δολοφονίες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ. Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν επίσης ότι το δίκτυο οργάνωσε επιθέσεις κατά πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι κατηγορίες αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο δράσης που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι εδώ και χρόνια: κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμούς, χρήση drones και επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών. Σημειώνεται ότι τον περασμένο μήνα, η Γερμανία επέρριψε στη Ρωσία την ευθύνη για επίθεση με drone σε πολιτικό αεροδρόμιο.

Η στρατηγική πρόκληση για το ΝΑΤΟ έγκειται στο γεγονός ότι η Ρωσία μπορεί να διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις χωρίς να ξεπερνά ξεκάθαρα το κατώφλι του συμβατικού πολέμου.

Η πτήση ενός drone στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, η πρόκληση αναστάτωσης στο αεροδρόμιο, η δολιοφθορά σε υποδομές, η διάπραξη δολοφονιών μέσω εγκληματικών δικτύων, αποτελούν όλα τους επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης» που μπορούν να διαψευσθούν.

Ο Πούτιν χρησιμοποιεί την ασάφεια και την άρνηση ως όπλο, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, ενώ αναγνωρίζει ότι η Συμμαχία είναι διχασμένη ως προς τον βέλτιστο τρόπο αντίδρασης – ή ακόμα και για το εάν πρέπει να υπάρξει καν αντίδραση.

Τι θα συνέβαινε όμως αν ο Πούτιν αποφάσιζε να προχωρήσει περισσότερο;

Ο «Διάδρομος Σουβάλκι»

Ο «Διάδρομος Σουβάλκι» προσφέρει μια απάντηση, σημειώνει το CNN.

Πρόκειται για μια συνοριακή ζώνη μήκους περίπου 105 χλμ. μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας, η οποία αποτελεί το μοναδικό χερσαίο σημείο σύνδεσης μεταξύ των κρατών της Βαλτικής που ανήκουν στο ΝΑΤΟ – Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία – και των υπόλοιπων εδαφών της Συμμαχίας.

Φανταστείτε ένα σενάριο στο οποίο η Ρωσία – ίσως σε συνεργασία με τη Λευκορωσία – μετακινεί δυνάμεις σε τμήμα αυτού του διαδρόμου. Δεν πρόκειται για μια ξεκάθαρη εισβολή σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, όπως η είσοδος αρμάτων μάχης στην Πολωνία. Ο Πούτιν θα έκανε λόγο για περιορισμένη εισβολή – αν προέβαινε καν σε δήλωση- και θα ισχυριζόταν ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει κλιμάκωση.

Η Ρωσία θα υποστήριζε μάλιστα, μέσω ανεπίσημων διαύλων, ότι μια αντίδραση του ΝΑΤΟ θα ενείχε τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου.

Ο στόχος δεν είναι τόσο το ίδιο ο ίδιος ο «Διάδρομος» ή η αποκοπή του βαλτικού μετώπου από το υπόλοιπο ΝΑΤΟ, όσο η υπονόμευση της ίδιας της Συμμαχίας και των δεσμεύσεών της για αμοιβαία άμυνα.

Θα συμφωνούσαν άραγε και οι 32 χώρες του ΝΑΤΟ να πολεμήσουν τη Ρωσία για την ανακατάληψη μιας μικρής λωρίδας εδάφους; Θα ρίσκαρε ένας Αμερικανός πρόεδρος την κλιμάκωση με μια πυρηνική δύναμη εξαιτίας της Λιθουανίας; Θα το έπρατταν η Γερμανία και η Γαλλία;

Κανείς δεν μπορεί να το πει με βεβαιότητα, και αυτό ευνοεί τα σχέδια του Πούτιν.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ρωτήθηκε φέτος σχετικά με μια άσκηση προσομοίωσης πολέμου που αφορούσε ακριβώς μια τέτοια ρωσική κίνηση εναντίον του Διαδρόμου Σουβάλκι. Η απάντησή του ήταν ότι το ΝΑΤΟ διεξάγει τακτικά ασκήσεις για τέτοια σενάρια και ότι μια επίθεση θα οδηγούσε σε μια καταστροφική απάντηση.

Τον πιστεύει όμως ο Πούτιν; Δεδομένης της ρήξης στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τους στενότερους συμμάχους της, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, ίσως όχι.

Διδάγματα από την Ουκρανία

Η Ουκρανία προσέφερε στους Ευρωπαίους ένα σκληρό μάθημα σχετικά με τις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου.

Οι χώρες χρειάζονται κάτι περισσότερο από στρατιωτικό εξοπλισμό. Χρειάζονται ηλεκτρικά δίκτυα ικανά να αντέξουν σε επιθέσεις, νοσοκομεία που μπορούν να διαχειριστούν μαζικές απώλειες, εφεδρικά συστήματα επικοινωνίας, λειτουργικά δίκτυα μεταφορών και κυβερνήσεις ικανές να λειτουργούν υπό διαρκή πίεση.

Το σημαντικότερο όλων είναι ότι χρειάζονται κοινωνίες ικανές να απορροφήσουν το κόστος χωρίς να καταρρεύσουν ή να διχαστούν.

Αυτή την εβδομάδα, το ΝΑΤΟ δημοσιοποίησε επικαιροποιημένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, οι οποίες καλύπτουν τα πάντα: από τη συνέχεια της διακυβέρνησης και τον ενεργειακό εφοδιασμό έως τα τρόφιμα, το νερό, την υγειονομική περίθαλψη και τις επικοινωνίες σε περιόδους «κρίσης και σύγκρουσης».

Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μελετούν τον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί διατηρούν τη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών εν μέσω συνεχών ρωσικών επιθέσεων.

Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη εξέλιξη. Δεν δέχεται πλέον μόνο η Ουκρανία μαθήματα από το ΝΑΤΟ, αλλά αντλεί και το ΝΑΤΟ διδάγματα από την Ουκρανία.

Με αυτόν τον τρόπο, η Συμμαχία επιδιώκει να επιτύχει την αποτροπή όχι μόνο υποσχόμενη μια καταστροφική απάντηση σε περίπτωση επίθεσης, αλλά και αποδεικνύοντας στον Πούτιν ότι η επιθετικότητά του δεν θα αποδώσει καρπούς.

Η ίδια η ετοιμότητα καθίσταται μέρος της αποτροπής. Αυτός είναι ένας από τους λόγους πίσω από τον καταιγισμό σχετικών ειδήσεων αυτή την εβδομάδα.

Ερωτήματα σχετικά με τις ΗΠΑ

Υπάρχει επίσης ένας αμερικανικός παράγοντας πίσω από την κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη.

Οι ΗΠΑ έχουν παρουσία στην Ευρώπη, ενώ συγχρόνως μάχονται κατά του Ιράν στη Μέση Ανατολή και επιχειρούν να αποτρέψουν την Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό. Τα συστήματα αεράμυνας, οι ναυτικές δυνάμεις, οι πλατφόρμες συλλογής πληροφοριών και τα αποθέματα πυρομαχικών – που εξαντλούνται – δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα.

Ο Τραμπ έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ, ωστόσο η δέσμευσή του στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Συμμαχίας παραμένει αβέβαιη. Και η Μόσχα το γνωρίζει αυτό.

Η Ρωσία παραμένει εγκλωβισμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας. Ωστόσο, ο Πούτιν δεν χρειάζεται μια νέα εισβολή αντίστοιχης κλίμακας με αυτήν της Ουκρανίας για να αμφισβητήσει το ΝΑΤΟ. Μπορεί να κλιμακώσει σταδιακά την ένταση: δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις, σχέδια δολοφονίας, επιθέσεις με drones ή πυραύλους – και στη συνέχεια μια περιορισμένης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση, με στόχο να διαπιστωθεί αν το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να εννοεί όσα διακηρύσσει.

Αναρωτηθείτε: θα πήγαινε ο Τραμπ σε πόλεμο με τη Ρωσία για χάρη μιας λωρίδας γης γνωστής ως «Διάδρομος Σουβάλκι»; Θα ήταν οι Αμερικανοί έτοιμοι για κάτι τέτοιο; Η απάντηση είναι αυτονόητη.

Και αυτό από μόνο του υπονομεύει την αποτρεπτική ισχύ.

Ευρώπη: Το τέλος των ψευδαισθήσεων

Για τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη άφησε την αμυντική ετοιμότητά της να ατονήσει. Ο κίνδυνος πολέμου φάνταζε απομακρυσμένος. Οι στρατιωτικές δαπάνες και οι προσλήψεις προσωπικού στις ένοπλες δυνάμεις μειώθηκαν δραματικά. Η πολιτική προστασία θεωρείτο κατάλοιπο του παρελθόντος. Παράλληλα, υπήρχε η πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ θα ήταν παρούσες σε περίπτωση ανάγκης.

Αυτή η εποχή έχει τελειώσει.

Η Ευρώπη προετοιμάζεται για πόλεμο, καθώς οι ηγέτες της αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο μια δυσάρεστη αλήθεια: η αποτροπή εξαρτάται από τις πεποιθήσεις του Πούτιν, ενώ η αντίδραση της Αμερικής σε μια ενδεχόμενη κλιμάκωση του πολέμου παραμένει αβέβαιη.

Οι στρατιωτικές ασκήσεις της Λευκορωσίας κοντά στον Διάδρομο του Σουβάλκι προκαλούν ανησυχία, διότι – παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στην Ουκρανία – η ισορροπία σε ό,τι αφορά την ικανότητα αποτροπής έχει ατροφήσει.

Ο καλύτερος τρόπος για να αποτραπεί η κλιμάκωση του πολέμου είναι να πειστεί ο Πούτιν πως μια τέτοια κίνηση θα αποτύγχανε.

Και, κρίνοντας από τις επείγουσες κινήσεις που δρομολογούνται αυτή τη στιγμή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, εντείνεται η ανησυχία ότι ο Ρώσος πρόεδρος είναι πιθανό να πιστεύει το ακριβώς αντίθετο.